Got Art?

Van 16 tot 19 december vindt in Brussel een festival plaats rond subversiviteit: SUB.FEST.

Hoe kunnen we ontsnappen aan het onvermijdelijke proces van romantisering en de nostalgische blik in de kunstwereld? Met die vragen in het achterhoofd wil organisator IDeA, het interdisciplinair onderzoeksplatform van de Erasmushogeschool RITS, in dialoog gaan, de confrontatie opzoeken en, vooral, subversiviteit als activistische strategie op haar inzetbaarheid toetsen. De Beursschouwburg zal bezet worden door IDeA studenten, docenten, artiesten en invités) om er in samenwerking met de Beursschouwburgploeg een festival aan te richten dat gaat van lezing/open les over atelier tot feest, tot de poging om een toekomst voor subversie te formuleren.

Want wat kan subversiviteit zijn? Wat zou het moeten zijn? Bestaat het nog?

“Algemeen bestaat SUB.FEST. uit drie grote onderdelen. Het eerste luik is de geschiedenis: wat leert ons de genealogie van de begrippen subversie en subversiviteit en wat verstaan we vandaag onder deze termen? Dit onderdeel moet het fundament vormen van het festival en de aanzet geven voor het verdere verloop. Eén historische beweging willen we extra belichten: het situationisme. Van hieruit komen we als vanzelf bij het tweede luik terecht, namelijk dat van de kritiek. Wat is kritiek? Binnen het gamma van wat kritiek kan zijn, besteden we ondermeer aandacht aan het begrip populisme. Met dit begrip willen we het debat open trekken.
Het derde en laatste luik zal bestaan uit statements of hope. Op welke manier is er nog ontwrichting mogelijk? Of slaagt het Systeem er in elke vorm van subversie onmiddellijk te incorporeren? Via verschillende werkgroepen en seminaries willen we komen tot enkele formuleringen over hedendaagse subversiviteit. En dit alles wordt afgesloten met een grote potlatch.”

Updates van het interessante programma met performances van oa. Abattoir Fermé, Kendell Geers en Benjamin Verdonck, worden gegeven via de websites www.rits.be en www.beursschouwburg.be.

Guy Cassiers, artistiek leider van het Toneelhuis in Antwerpen, is samen met vier anderen de winnaar van de Europese Theaterprijzen. Hij won in de categorie theatervernieuwing. De uitreiking van de prijs vindt plaats in het Poolse Wroclaw. Cassiers moet samen met een Italiaan, een Spanjaard, een Hongaar en een Fransman de prijzenpot van 30 000 euro delen.

Cassiers is de tweede Belg die door de Europese theaterwereld gelauwerd wordt. De eerste die die eer te beurt viel, was Alain Platel. De jury prees Cassiers en zijn collega-winnaars voor hun vernieuwende kijk op theater en hun durf om de confrontatie aan te gaan met andere Europese producties. De grote theaterprijs gaat dit jaar naar de Pool Krzystian Lupa. Hij gaat naar huis met 60 000 euro. De prijzen worden uitgereikt tijdens een festival dat plaatsvindt van 31 maart tot 5 april 2009.

Naast olifanten en zeeleeuwen heeft nu ook een walrus de weg naar de dierenartiestenwereld gevonden. Een muzikale walrus trok de laatste tijd heel wat nieuwsgierigen naar de nieuwe dierentuin in het Turkse Istanboel. De robbige bewoonster van het dolfinarium produceert heel wat leuke geluidjes op een saxofoon, aangeleerd door haar trainer Sergiy. De walrus sukkelde wel lange tijd met het vasthouden van het instrument, maar is daar nu toch glansrijk in geslaagd.

The Long Awaited

Not Quite Animal II

The Gathering

Doubting Thomas

Achter een oude matras op zolder vindt een 45-jarige vrouw een bestoft schilderij. Ze had het gekregen voor haar negende verjaardag maar het werk belandde snel op zolder, want wat moet een negenjarige meisje tenslotte met een schilderij. Rekent uzelf maar uit hoeveel jaren later kwam het schilderij weer boven water, nadat het huis van de vrouw verkocht werd. Een veilingmeester identificeerde vorige week het schilderij als van de hand van de Pre-Rafaëlitisch Britse kunstenaar John Everett Millais.

Niet alleen is het verjaardagscadeau’tje nu goud waard, het werpt ook nieuw licht op een 150 jaar oude driehoeksverhouding waarin Millais betrokken was. Het schilderij is een portret van Effie Gray. Zij was de vrouw van Millais’ mentor John Ruskin. Millais, die vooral bekend is om zijn Ophelia, werd verliefd op de vrouw in 1853 toen zij model stond voor een ander schilderij, the Order of Release. De mooie brunette verliet haar man en huwde met de schilder, waarmee ze acht kinderen kreeg.

“Er zit veel passie in dit werk en wat zo interessant is, is dat de vrouw haar trouwringvinger verborgen is achter haar andere vingers en een schaduw. Dus het is intrigerend of Effie Gray op dat moment haar trouwring droeg of niet.” aldus Elizabeth Chilcott, die het schilderij identificeerde.

Lees ook: John Everett Millais

Twee Rozen, Piet Mondraan

Er valt vandaag weer heel wat te beleven in Veilingland. Het beroemde veilingshuis Christie‘s veilt weer veel interessante werken. Van vroeg werk van drie grote moderne schilders: Vincent van Gogh, Piet Mondriaan en Karel Appel tot Kabouter Buttplug van Paul McCarthy.

Van de in New York overleden Piet Mondriaan gaat het topstuk Twee Rozen (1922) onder de hamer. Een bekoorlijke compositie zonder ook maar één rechte lijn en wordt geschat op 120 000 tot 160 000 euro. Ook Van Goghs schilderij Winter (1877) gaat onder het kloptuig met een richtprijs van 50 000 tot 70 000 euro. In Appels genrestukken Vrouw bij Haard (1945) en Hyacinten in een Vaas (1946) zou slechts een helderziende het latere schilderbeest herkennen, aldus Christie’s. De richtprijs van deze stukken ligt dan ook onder de 7000 euro. Christie’s stelt de werken tentoon van 28 november tot 1 december.

Ook wordt het laatste geëtste zelfportret van Rembrandt geveild. ‘Zelfportret aan het raam‘ (1648) heeft een geschatte waarde van 12 000 tot 17 500 euro. Volgens een woordvoerder van het veilinghuis is de waarde van de ets marktconform. “Maar het is inderdaad een schitterend werk voor een hele schappelijke prijs, zeker voor een Rembrandt. Als ik het geld had, zou ik bieden.”

“Een actrice is een vrouw in het kwadraat, een acteur is de wortel uit een man.”

Nog tot 23 december speelt het RO Theater de voorstelling Woyzeck, een regie van de gelauwerde Gerardjan Rijnders. Het stuk van Georg Büchner vertelt het verhaal van de gelijknamige soldaat, die in een harde, meedogenloze wereld leeft waarin armoede de mens kleineert en tot een machteloos wezen maakt.

Om in zijn levensonderhoud te voorzien verricht de arme soldaat Woyzeck extra klusjes voor de kapitein. Tegen vergoeding doet hij mee aan een wetenschappelijk experiment: de dokter draagt hem op alleen nog erwten te eten. Door de totale uitputting als gevolg van onderdrukking, te hard werken en het experiment komt Woyzeck terecht in een wereld waar waan en werkelijkheid nog nauwelijks te onderscheiden zijn. Als hem dan verteld wordt dat Marie, de moeder van zijn kind, overspel pleegt met de tamboer-majoor is er voor hem geen weg meer terug. In de duistere, verwarde, verscheurde wereld van Woyzeck lijkt er dan nog maar één oplossing mogelijk: hij vermoordt Marie in een vlaag van woede, verwarring en jaloezie.

Georg Büchner schreef op jonge leeftijd toneelstukken als Dantons Dood en Leonce en Lena. Hij overlijdt in 1837 op 24-jarige leeftijd aan tyfus. Woyzeck, zijn derde en ironisch genoeg meest beroemde stuk, is dan alleen nog in fragmenten geschreven. Maar juist het fragmentarische biedt regisseurs tot op de dag van vandaag de gelegenheid om de wereld van de Woyzecken en Maries volledig opnieuw vorm te geven.

Gerardjan Rijnders: “Zo’n twee jaar geleden zag ik een Woyzeck van een IJslandse regisseur en een Londens gezelschap. Ik kon alleen maar denken: dat moet anders. In die voorstelling was er veel gedoe – keiharde popmuziek en zo – waardoor de hele tragiek van de figuur Woyzeck compleet aan mij voorbijging. Het gevaar van dit stuk is dat het zo kort is. Het is niet eens een stuk, het is een verzameling van fragmenten die bij elkaar zo’n drie kwartier tekst opleveren. Dan is de verleiding groot om het geheel op te fokken met veel aankleding en effecten, ten koste van het verhaal. In onze versie proberen we het dan ook zo kaal mogelijk aan te pakken.“

vertaling: Janine Brogt • regie: Gerardjan Rijnders • spel: Rogier Philipoom, Fania Sorel, Jacqueline Blom e.a. • accordeon: Oleg Fateev

Jorrit Rogaar uit Rotterdam heeft zaterdagavond in het Oude Luxor Theater in Rotterdam de 43e editie gewonnen van het Cameretten Festival 2008. Volgens de jury weet de 35-jarige Rogaar “met liefde en met respect grappen te maken over kwetsbare onderwerpen“, als het syndroom van Down.

De publieksprijs ging naar Max van den Burg. Art-Jan de Vries won de persoonlijkheidsprijs. De finalisten gaan de komende maanden op toernee langs de theaters. Negen opkomende cabarettalenten streden de afgelopen week om de prestigieuze prijzen tijdens het grootste en oudste cabaretfestival van Nederland. In de voorrondes gingen bijna zestig deelnemers de strijd met elkaar aan om een plek op het podium van het Oude Luxor Theater.

Cameretten ontstond in 1966 aan de Technische Universiteit te Delft. In de loop der jaren is het voor veel deelnemers het begin van de carrière geweest. Er zijn geen voorwaarden voor deelname: iedereen die zich inschrijft, krijgt de mogelijkheid twintig minuten in een theater voor het publiek te spelen.
Brigitte Kaandorp verzorgde zaterdagavond een gastoptreden. De cabaretière won precies 25 jaar geleden de jury- en de publieksprijs. Tijdens diezelfde editie van Cameretten won Paul de Leeuw de persoonlijkheidsprijs en werd Hans Liberg goede tweede in de finale. Alle drie hebben hun naam in de theaters inmiddels gevestigd.