Got Art?

Pinter in 2005

De kerstvreugde in Toneelland wordt vandaag overschaduwd door het overlijden van de grote Harold Pinter. De Engelse schrijver en dramaturg is op 78-jarige leeftijd overleden in London. Hij leedt al jaren aan kanker. De laatste jaren was hij vooral actief als politiek activist en kwam hij op voor de mensenrechten. In oktober 2005 kreeg hij op de valreep de Nobelprijs voor de literatuur. Terecht.

Harold Pinter werd op 10 oktober 1930 geboren in de Londense arbeiderswijk Hackney als zoon van een joodse kleermaker. Als kind ging Pinter naar een joodse club, en op weg erheen moest hij door een straat waarin opeens jongelui stonden met kapotgeslagen melkflessen in de hand, klaar om de joodse kinderen te verwonden. Pinter zei hierover: “Er waren twee manieren om erdoor te komen, òf een fysieke òf een verbale. De beste manier was om tegen hen te praten, dan had je tenminste een kans te winnen.”

Na een mislukte studie aan de beroemdste toneelschool van Engeland, de Royal Academy of Dramatic Arts, werd Pinter acteur bij verschillende reisgezelschappen onder de artiestennaam David Baron. In 1950 bracht hij de dichtbundel Poetry uit, en in 1957 de roman Dwarfs. Zijn eerste toneelstuk The Room (1957) maakte niet veel indruk, zijn tweede The Party (1958, later heruitgebracht als The Birthday Party) werd aanvankelijk neergesabeld. Maar bij The Caretaker (De huisbewaarder, 1960) was het raak. Critici herkenden in Pinters komedie van de dreiging’ een nieuw soort drama. In The Caretaker nestelt een zwerver zich in het leven van twee broers. De indringer’ bleef een geliefd thema van Pinter: de vrede in een huishouden wordt verstoord door de komst van een vreemdeling van wie de motieven niet duidelijk zijn maar van wie een grote dreiging uitgaat.

Het zijn klassiekers geworden waarmee hij begin jaren zestig het westerse toneel drastisch heeft veranderd. Hij wordt beschouwd als een van de meest vooraanstaande toneelauteurs van na de tweede wereldoorlog.