Got Art?

Een tijd terug kochten de broers Jake en Dinos Chapman een reeks schilderijen van Adolf Hitler en deden daar heel wat moreel stof mee opwaaien. Het artiestenduo kocht de werken voor 146 000 euro op een veiling, en wil ze nu opnieuw op de markt brengen voor 871 000 euro. Maar niet zonder een metamorfose.

Donderdag stelde de White Cube Gallery in London de kunst van Adolf Hitler (met een beetje hulp van de Chapman broers) voor. De 13 schilderijen waren voorzien van psychedelische regenbogen, sterretjes en hartjes, en gaan nu onder de naam ‘If Hitler had been a Hippy How Happy Would We Be‘.

De werken zijn een beeld van hoe de wereld er zou uitzien, als de dictator wel toegelaten werd op de Weense kunstacademie. “He tried to get into art school with these. They are bland and show no presentiment of the genocide to come. They represent the husk of a man who would be filled up with bitterness and hatred. They are identical to thousands of drawings in junk shops. All they demonstrate is that they are a terrible work of art, not that the person behind them will become a tyrant,” zegt Dinos Chapman. Zijn broer voegt er aan toe dat het niet meer het werk van Hitler is, maar het werk van de Chapman broers.

Bij Sotheby’s Amsterdam is een grote, tot nu toe onbekende inkttekening van Karel Appel gevonden. De tekening spreidt zich uit op de achterkant van twee gouaches (chique benaming voor het gebruik van plakkaatverf) op papier, die bijna tegelijkertijd aan het veilinghuis werden aangeboden. Als een veilinghuis nieuwe schilderijen in ontvangst neemt, halen ze deze eerst uit de lijst. De achterkant kan namelijk belangrijke informatie bevatten over de herkomst van het schilderij en de maker. Mireille Franken ontdekte op de eerst ingeleverde gouache een incomplete tekening met Appel’s handtekening. Toen twee weken later de andere gouache ingebracht werd, ging er een lichtje branden. “Hetzelfde jaartal, hetzelfde papier, dezelfde inkt. Toen ik de andere gouache uit de kelder haalde, bleken de twee fragmenten exact op elkaar aan te sluiten.” De twee werken worden apart verkocht en zullen naar schatting tussen de 40.000 en 60.000 euro per stuk opleveren.

Cause and Effect (curacao 1971) 

De selexyz debuutprijs is dit jaar gewonnen door Maarten Schinkel. De economieredacteur van het NRC handelsblad, die eerder voor de Quote werkte, ontving voor zijn debuut Drie naast eeuwige roem 10.000 euro. Drie gaat over een wetenschapsjournalist die uitgenodigd wordt een bijzonder experiment van dichtbij mee te maken. Hij raakt verstrengeld in de heroinescene van de grote stad, sterrendom en zichzelf, een manier van leven die tussen hem en zijn vrienden komt te staan. De hamvraag is: Kiest hij voor zijn oude vrienden of juist voor de wereld waar hij ingerold is?

Schinkel streef de andere genomineerden, overigens allemaal vrouwen, voorbij. De jury vond zijn roman helder van verteltoon en bovendien ingenieus van opzet. “Het is een enerverende bespiegeling op de tijdgeest”, aldus de jury. Schinkel bedankte tijdens de prijsuitreiking zijn collega’s en meelezers voor hun hulp tijdens het schrijven. “Geloof het of niet, maar de redactrice heeft nog 1200 fouten uit het manuscript verwijderd voordat het is gepubliceerd.”

In 1946 begon de Spaanse surrealistische kunstenaar Salvador Dalí met de maak ‘Destino’, een animatiefilmpje van 6 minuten in samenwerking met Disney. De film vertelt het verhaal van een ballerina op reis, onderworpen aan vreemde figuren en objecten die ze onderweg ontmoet. Dali ontwierp 22 schilderijen en 135 storyboards voor de film, maar na enkele jaren zette Disney het project stop. Er was simpelweg niet genoeg geld. In 2004 werd de film, voor zover dat mogelijk was, toch gemonteerd en wereldwijd vertoond op filmfestivals. Het filmpje was een succes en werd genomineerd voor een Oscar voor de beste geanimeerde korte film.

Een prachtig sonnet om de dag mee te beginnen:

Liefde is niet het einde. Is geen eten en drinken.
Is geen dak boven het hoofd tegen de regen,
geen reddingsboei voor wie verdrinken.
Liefde is nergens voor en nergens tegen.

Liefde biedt geen uitkomst tegen de dood,
Vult geen lege longen met lucht, verricht geen wonder,
tenzij dat je elke dag een beetje sterft in mijn schoot.
Je hebt er niets aan, maar je kunt niet zonder.

Het kan best zijn dat ik in toekomende tijd,
verslagen van pijn en kreunend om respijt,
gesard door armoe en moe van het huilen

jou liefde voor rust zou verruilen,
of de herinnering aan vannacht voor een kleiner verdriet.
Het kan best zijn. Maar ik geloof het niet.

Herman de Coninck

Bij veilinghuis Christie’s zijn drie bijzondere tekeningen van de Spaanse schilder Goya teruggevonden. De tekeningen werden voor het laatst gesignaleerd tijdens een veiling in 1877 in Parijs, waar ze deel uit maakte van een serie van 105 tekeningen. Nu, 130 jaar later, duiken de drie vermiste tekeningen weer op.
Een Zwitserse familie, die niet door had echte Goya’s te bezitten, liet de tekeningen zien aan Christie’s. Het veilinghuis sprong een gat in de lucht: Waar de tekeningen in Parijs niet meer dan 130 franc opbrachten, verwachten experts dat ze nu zo’n 2 miljoen zullen opbrengen. En dat terwijl 1,3 miljoen het hoogste bedrag is dat men ooit voor een Goya tekening neerlegde!

Fransisco Goya was lange tijd portretschilder aan het Spaanse hof. Later schilderde hij steeds meer zonder opdracht en werden zijn werken ook kritischer en donkerder van stijl. Goya behoort tot de rococo/romantiek, maar vooral zijn latere werk is een belangrijke schakel geweest naar het expressionisme en surrealisme.

“The longer you look at an object, the more abstract it becomes, and, ironically, the more real.”

De Amerikaanse regisseur, acteur en filmproducent Sydney Pollack is gisteren aan kanker overleden. Hij werd 73. Pollack regisseerde meer dan 21 films, 10 televisieshows, acteerde in meer dan dertig films (Eyes Wide Shut) en series en produceerde 44 films (waaronder The Talented Mr. Ripley en Cold Mountain).

Zijn doorbraak in Hollywood kwam na zijn rol in War Hunt (1962). Op de set ontmoette hij er Robert Redford, met wie hij jarenlang goed bevriend bleef. Redford speelde uiteindelijk in zes van zijn films mee.
Maar ook als regisseur schoorde hij hoge ogen, met succesvolle films als The Way We Were en Tootsie. Voor het tragische liefdesdrama Out of Africa (1985), dat bekroond werd met 7 Oscars, ontving hij de awards voor beste film en beste regie.

(Nocturne)

Joan Miró (1893 – 1983) wordt gezien als een van de grote surrealisten. Naast Picasso en Dalí werd de schilder, beeldhouwer, graficus en keramist beschouwd als een van de grote drie van de Spaanse Moderne Kunst.

Miró begon, net als ik, aanvankelijk een handelsopleiding, maar op zijn 19de besloot hij alsnog en kunstopleiding in Barcelona te gaan volgen. Dat beviel hem kennelijk want acht jaar later verhuisde de Spanjaard naar Parijs waar hij lessen nam aan de Académie de la Grande Chaumière. Miró ontmoette in de lichtstad onderandere Picasso, Max Ernst en Magritte, en zo kwam hij onder invloed van het kubisme. Maar, net zoals zijn vriend Picasso, heeft Miró nooit de conclusies van het kubisme doorgezet tot volledige abstractie: ‘Een vorm is nooit iets abstracts: Het is altijd een weergave van iets. Het is een mens, een vogel of iets anders. Een schilderij is voor mij nooit slechts vorm om de vorm.’

De kunstenaar kreeg talloze onderscheidingen in zijn leven. Zo werd hij in 1954 onderscheiden met de prijs voor grafische kunst van de Biënnale van Venetië. In 1958 kreeg hij de Guggenheim International Award en in 1980 de Gold Medal of Fine Arts uit handen van koning Juan Carlos van Spanje. Miró werd ook eredoctor van de Harvard-universiteit en van de Universiteit van Barcelona.