Handleiding voor acteren: de oerelementen

29 Apr

Helmert Woudenberg

Gisteren had ik geen tijd meer om nog een lezenswaardig artikel te schrijven. Marte, mijn ex-collega van de vooropleiding toneel in Utrecht (en die nu aangenomen is op de toneelschool in Amsterdam waarvoor nog steeds mijn oprechte gelukwensen, al is die in Arnhem veel beter, maar dit geheel terzijde) had namelijk een workshop georganiseerd van niemand minder dan toneelschrijver, acteur en regisseur Helmert Woudenberg.

Helmert Woudenberg is één van de oprichters van Het Werktheater: een collectief opgericht uit onvrede over het Nederlandse toneellandschap aan het eind van de jaren zestig. Een landschap met gebrek aan aandacht voor experimenteel en kleinschalig toneel, vonden Helmert & co. Daarom ontwikkelden zij een eigen stijl van werken met veel ruimte voor improvisatie, actuele en controversiële onderwerpen (zoals criminaliteit, ziekte en dood) en interactie met het publiek.
Woudenberg staat vooral bekend om zijn zelf ontwikkelde spelmethode die uitgaat van de vier oerelementen en de veronderstelling dat toneelspelen niet bestaat; er bestaat alleen luisteren (water), kijken (aarde), praten (lucht) en de noodzaak hebben om te doen wat je doet (vuur). Mijn verwachtingen waren aanzienlijk zweverig van aard, maar Helmert bewees dat dat allerminst nodig was, verwachtingen die aanzienlijk zweverig van aard zijn. Nee, het is allemaal heel logisch en organisch: in principe gebruik je de oerelementen zelfs automatisch als je toneel speelt… euhm luistert, kijkt, praat en de noodzaak hebt om te doen wat je moet doen (sorry Helmert). Maar ook als je niet op het podium staat, beschikken de elementen over jou omdat het nu eenmaal emoties zijn die je overkomen.
In de workshop ging de innemende man dieper op de verschillende elementen in, waar ze voor staan en hoe ze je kunnen helpen om dynamiek te brengen in je acteren. Voor we zelf aan de slag gingen, speelde hij zelf een paar scènes indrukwekkend-goed-geacteerd voor. De improvisatieoefeningen vertrokken vanuit de situatie dat bijvoorbeeld iemand met ‘vuur’ (kracht, passie, woede) in conflict moest gaan met een waterpersoon (emotioneel, gevoelig). Heel interessante les!

No comments yet

Leave a Reply