Got Art?

De 51e World Press Photo wedstrijd is gewonnen door de Britse fotograaf Tim Hetherington. Hij won de prestigieuze prijs met een foto van een uitgeputte Amerikaanse soldaat in Afghanistan.
De foto is gemaakt in de Korengal Valei in Oost Afghanistan. De plaats is berucht om de heftige gevechten die er plaatsvonden. “Hetherington laat de uitputting van een soldaat zien – en de uitputting van een natie.” Aldus de diepzinnige doch poëtische internationale jury. Ze benoemde 59 winnende foto’s in 10 categorieën. (Er werden maar liefst 80536 foto’s ingezonden door 5019 fotografen uit 125 landen)

Tim Hetherington zal tijdens de officiële uitreiking op 27 april in Amsterdam een geldprijs van 10 000 euro in ontvangst nemen en een 21-megapixel Canon 1Ds Mark III (voor de fototoestelleken waaronder ikzelf: een goei fotomasjien -om het op z’n Vlaams te zeggen- ter waarde van maar liefst €7999). De prijswinnende foto’s zullen van 29 april tot 22 juni te zien zijn in de Oude Kerk in Amsterdam alvorens ze de hele wereld rondtoeren.

Gisteren had ik geen tijd meer om nog een lezenswaardig artikel te schrijven. Marte, mijn ex-collega van de vooropleiding toneel in Utrecht (en die nu aangenomen is op de toneelschool in Amsterdam waarvoor nog steeds mijn oprechte gelukwensen, al is die in Arnhem veel beter, maar dit geheel terzijde) had namelijk een workshop georganiseerd van niemand minder dan toneelschrijver, acteur en regisseur Helmert Woudenberg.

Helmert Woudenberg is één van de oprichters van Het Werktheater: een collectief opgericht uit onvrede over het Nederlandse toneellandschap aan het eind van de jaren zestig. Een landschap met gebrek aan aandacht voor experimenteel en kleinschalig toneel, vonden Helmert & co. Daarom ontwikkelden zij een eigen stijl van werken met veel ruimte voor improvisatie, actuele en controversiële onderwerpen (zoals criminaliteit, ziekte en dood) en interactie met het publiek.
Woudenberg staat vooral bekend om zijn zelf ontwikkelde spelmethode die uitgaat van de vier oerelementen en de veronderstelling dat toneelspelen niet bestaat; er bestaat alleen luisteren (water), kijken (aarde), praten (lucht) en de noodzaak hebben om te doen wat je doet (vuur). Mijn verwachtingen waren aanzienlijk zweverig van aard, maar Helmert bewees dat dat allerminst nodig was, verwachtingen die aanzienlijk zweverig van aard zijn. Nee, het is allemaal heel logisch en organisch: in principe gebruik je de oerelementen zelfs automatisch als je toneel speelt… euhm luistert, kijkt, praat en de noodzaak hebt om te doen wat je moet doen (sorry Helmert). Maar ook als je niet op het podium staat, beschikken de elementen over jou omdat het nu eenmaal emoties zijn die je overkomen.
In de workshop ging de innemende man dieper op de verschillende elementen in, waar ze voor staan en hoe ze je kunnen helpen om dynamiek te brengen in je acteren. Voor we zelf aan de slag gingen, speelde hij zelf een paar scènes indrukwekkend-goed-geacteerd voor. De improvisatieoefeningen vertrokken vanuit de situatie dat bijvoorbeeld iemand met ‘vuur’ (kracht, passie, woede) in conflict moest gaan met een waterpersoon (emotioneel, gevoelig). Heel interessante les!

Wende Snijders won zondagmiddag de Annie M.G. Schmid-prijs van 2007 met het nummer De wereld beweegt. De Annie M.G. Schmidt-prijs is een onderscheiding voor het mooiste theaterlied van het afgelopen theaterseizoen. De prijs, 3.500 euro en een bronzen borstbeeld van Annie, werd dit weekend uitgereikt in theater Bellevue.

De jury over het winnende nummer, dat Wende schreef, componeerde en uitvoerde: ,,Haar lied heeft een kop en een staart, een goede opbouw en het geeft haar volop de gelegenheid om uit te pakken. En het gáát ergens over.”

Een klein stukje van het lied kun je hier beluisteren.

In mei zijn de foto’s van de Iraanse kunstenares Sooreh Hera te zien op de Art Amsterdam in de RAI. Harry Ruhé, galeriehouder van de Amsterdamse Galerie, zal een paar van Hera’s werken tentoonstellen op de kunstbeurs.

Het is de eerste keer dat de foto’s aan het publiek getoond worden. De foto’s zorgden eind vorig jaar voor heel wat opschudding toen het Haags Gemeentemuseum ze weigerde te exposeren, en hoewel Museum Gouda plannen had voor de expositie, is het er nooit van gekomen. Ze werden beledigend gevonden omdat ze homoseksuele moslimmannen toonden die maskers droegen van de profeet Mohammed en diens schoonzoon Ali. Opmerkelijk is dat het Haags Museum de foto’s wel heeft aangekocht voor de verzameling van het museum. De directeur, Wim van Krimpen, zegt te verwachten ze over een paar jaar wel getoond zullen worden, omdat de integratie van moslims dan voltooid zal zijn.
De foto’s raken een gevoelige snaar in Nederland omdat men bang is voor de gevolgen: we willen niemand boos maken en vooral geen problemen. Daarom zijn we geneigd zulke gevoelige onderwerpen uit de weg te gaan in plaats van ze ter discussie te stellen. Maar is kunst niet de uitgelezen plek om dat juist wel te doen? Is kunst niet het medium waarbij je problemen op humoristische, serieuze, ontroerende manier bespreekbaar kunt maken? En wat een absurde uitspraak dat het pas binnen een paar jaar wel zou kunnen.

Ik zal in mei zeker naar deze beurs gaan kijken en ik ben benieuwd wat Hera nog meer in petto heeft om Nederland, en de wereld, wakker te schudden.

 Update 28.04: Om artistieke redenen is er voor gekozen om de foto’s toch maar niet te exposeren op de Art Amsterdam, liet Harry Ruhé afgelopen donderdag weten.  Andere werken van de Iraanse kunstenares worden wel gewoon getoond.

Vorige week woensdag plaatste kunstenaar Luc Tuymans een muurschildering. Dit in het kader van een experiment waarmee Klara wou onderzoeken of mensen zouden kijken naar een kunstwerk van een gerenommeerd kunstenaar, zoals Tuymans, wanneer het niet in zijn vertrouwde omgeving, zijnde een museum, zou hangen.

Een verborgen camera registreerde wie keek naar de muurschildering en wie er straal voorbij liep. Resultaat: 2858 mensen liepen gewoon voorbij, 107 mensen (4 procent) stonden stil en keken ernaar. Daar kwam wel verandering in toen het experiment bekend raakte bij het grote publiek. Op geregelde tijdstippen van de dag kon je in de Beddenstraat voorbijgangers spotten die het tijdelijke kunstwerk van Tuymans aan het fotograferen waren.

Lees ook: Luc Tuymans I don’t get it (MuHKA)

Een lesbisch stel in een slaapkamer. De een is een succesvol jazz-zangeres, de ander stewardess op intercontinentale vluchten. Levenspartners. Slaapkamergeluk. Koosnaampjes (poesje en tietje), Lingo kijken op zaterdagavond. Een druk bestaan in een stadswoning, maar samen hebben ze het goed. Denk je.

Ik ben afgelopen donderdag naar Inside Out van theatergroep Mugmetdegoudentand geweest. Een stuk over relaties, moralen en vooral over de angst van een mens. Als de jazz-zangeres Hedwig(Lineke Rijxman) en stewardess Titia(Joan Nederlof) op tv zien dat Ayaan Hirsi Ali het land word uitgezet, verandert dat hun relatie voorgoed. Hedwig verliest zichzelf in de gebeurtenis. Ze kan niet begrijpen waarom iemand die liegt over zijn naam zijn paspoort word afgenomen. ‘Als ik de Vries heet maar ik zeg dat ik Janssen heet, moet ik dan het land uit?’ En waarom kan de publieke opinie rondom Ayaan zomaar omslaan? Ze probeert vat te krijgen op alles wat er na 11 september is gebeurt, ze probeert vat te krijgen op Nederlanders, op de wereld, op Ayaan en op zichzelf. Uit pure wanhoop duik ze het bed in en zegt er pas weer uit te komen op het moment dat ze alles begrijpt.

Titia, die niet goed weet wat ze er mee aan moet, probeert haar zo veel mogelijk te steunen. Voor haar zijn de gebeurtenissen rondom Ayaan niet van hoger belang. Ze heeft gelogen, en dus moet ze het land uit. Logisch. Dat is politiek, het staat te ver van Titia’s bed om je druk over te maken. Ze kan Hedwig niet helpen. Ze weet het antwoord op haar vragen niet, en ziet ook niet in waarom je dat zou moeten weten om gelukkig te zijn. Titia maakt zich veel meer zorgen over hun relatie, over de kinderen en over haar familie.

Langzaamaan groeien de twee uit elkaar. Je ziet hoe Hedwig zich meer en meer verliest in haar getob. Het gaat allang niet meer om Ayaan, maar het gaat om het kopieergedrag van de mens. Angst kopieert zich, verlangen kopieert zich, haat kopieert zich. Hoe kun je daaraan ontsnappen, hoe kun je zorgen dat je niet meegaat in de publieke opinie? Hedwig kan het niet bevatten. Het maakt haar bang en onhandelbaar.

Hoe hun relatie in verval raakt is prachtig gespeeld. De personages zijn realistisch, ontroerend, oprecht. Vooral Lineke Rijxman heeft mij enorm geraakt. Als zij zichzelf verliest in haar gedachten, verlies je met haar mee. Alsof je even stil staat en alleen maar kan denken, ‘ze heeft gelijk’, zonder dat het moraalridderig wordt. Naast grote ontroering zit het stuk ook vol humor en tragikomische taferelen, zoals we van de mug gewend zijn. De knulligheid van een stel dat Lingo kijkt en toastjes met notenpaté eet is hilarisch. De verschillen tussen de twee, maar ook de liefde is voelbaar. De tekst is grappig en herkenbaar, en blijft het hele stuk door verassend.

Ik kwam helemaal perplex uit het theater. Zo goed gespeeld dat het echt was. Alles voelde echt. Een waanzinnig rakende voorstelling die ik iedereen kan aanraden.

Inside Out is tot juni te zien in het theater.

De nederlandse fotojournalist Robin Utrecht won donderdag in het Palais des Festivals in Cannes een Sony World Photography Award in de categorie sport. Hij kreeg deze internationale prijs voor zijn serie over het National Amputee Football Team van Sierra Leone. Het is een bijzondere prijs voor Utrecht, omdat de prijs een kunstprijs is die niet perse over fotojournalistiek gaat, maar ook over bijvoorbeeld mode, reclame, portretten en architectuur. Utrecht staat in de fotojournalistiek bekend om zijn bewerkte nieuwsfoto’s, die tussen kunst en pers in hangen, en beschouwt de prijs dan ook als een groots (kunstzinnig) compliment.

Het is de dertiende prijs die Utrecht in ontvangst mag nemen. Voor de award ontving hij ook nog een bescheiden 25 duizend euro.

Op zondag 4 mei opent in Keulen de tentoonstelling van het beeldend werk van topacteur Jan Decleir, met als titel ‘Liebestheater’. De directeur van het KMSK Antwerpen, Paul Huvenne, zal de tentoonstelling openen die als locatie het 17de eeuwse slot Schloss Wahn heeft. Daar worden belangrijke kunstverzameling rond theater gehouden. De theaterwetenschappelijke verzameling van het slot van de Universiteit van Keulen is wereldwijd een van de belangrijkste archieven voor theatralia. Ze omvat beeld- en tekstmateriaal over de geschiedenis van het theater van de laatste vier eeuwen. In de verzameling zitten vooral tweedimensionale objecten, maar ook beelden, maskers en maquettes van scènes van beroemde artiesten.

“I am enough of an artist to draw freely upon my imagination. Imagination is more important than knowledge. Knowledge is limited. Imagination encircles the world.”