Gisteren overleed Sacha Bulthuis op 61-jarige leeftijd na een kort en slopend ziekbed. Ze was een van de grootste Nederlandse toneelspeelsters van deze tijd. Buiten het toneel was ze een kleine, bescheiden verschijning, een onopvallende en nuchtere vrouw, maar op het toneel oa. bij het Appeltheater stónd ze, gaf ze blijk van een groot charisma en had ze de gave om diep te ontroeren. Dan was ze de grande dame met wier melodieuze stem ze de verschrikkelijkste woorden kon uitspreken.

Ze hoefde ook niet ‘groot’ te spelen om veel te bereiken. Ze onderscheidde zich door een perfecte timing en dictie, waardoor ze moeiteloos de zwaarste rollen kon spelen, die ze steevast helder en met een lichte toets wist te brengen. Geen enkele rol kreeg ze echter zonder een grote voorbereiding en inspanning in de vingers. Als een rol haar te gemakkelijk afging, was ze niet tevreden en deed ze een steentje in haar schoenen om zichzelf te prikkelen.

Twee keer ontving ze de Theo d’Or, de hoogste Nederlandse acteursonderscheiding: in 1974 voor Een vleug honing bij toneelgroep Globe, in 1993 voor de rol van Lotte in Groot en klein van Botho Strauss. Ze was, zei ze eens, ‘niet zonder butsen en kleerscheuren door het leven heen gekomen‘, en ze vond dat je dat op toneel moesten kunnen terugzien.

In juni was ze nog te zien op het Oerolfestival op Terschelling, in de locatievoorstelling Blik. Kort daarop kreeg ze te horen dat ze ongeneeslijk ziek was. Dit is een groot verlies voor iedereen in de theaterwereld.

Foto: Louise te Poele

Vandaag heb ik een afspraak met fotografe Louise te Poele voor het maken van een headerfoto voor Got Art. De bedoeling is dat begin volgende maand heel deze website in een nieuw, leuker en handiger kleedje steekt.

Een naaktportret van een tien jaar oude Brooke Shields zorgt jaren na datum voor heel wat commotie in Groot-Brittannië. De foto werd getoond op de expositie ‘Pop Life: Art In A Material World‘ in het Londense museum Tate Modern. Onder druk van politie en tegenstanders die de kinderfoto te obsceen vonden, heeft het museum nu beslist om de foto weg te halen.

Conservatieve drukkingsgroepen en kinderpornobestrijders waren verontwaardigd om de foto en om de context waarin die werd geëxposeerd. In de tentoonstelling, met werk van gerenommeerde artiesten als Andy Warhol, Jeff Koons en Damien Hirst, zijn ook seksueel expliciete beelden te zien, met onder meer pagina’s uit pornomagazines.
Michele Elliott, stichter van kinderrechtenorganisatie Kidscape, noemt de tentoonstelling ‘onaanvaardbaar’. Zo zegt ze in de Daily Mail: “Het excuus dat deze foto provocerende kunst is, is ridicuul - voor mij is dit softe kinderporno. Ik kan me niet voorstellen dat mensen hun kind op een dergelijke manier geportretteerd willen zien. Shields was overigens niet oud genoeg om haar toestemming te geven toen de foto werd gemaakt.”

Het is niet de eerste keer dat de foto van Shields, een bewerking door Richard Prince van een shoot uit 1975, voor controverse zorgt. Prince zelf noemde het werk - waarop de latere steractrice naakt en met make-up de lens inblikt - “een ongelooflijk complexe foto van een naakt meisje dat op een jongen lijkt en opgemaakt werd als een vrouw”, maar zo hadden Shields en haar moeder het niet begrepen. In de jaren tachtig, tijdens de gloriejaren van Shields in Hollywood, probeerden de actrice en haar familie de publicatie van de foto via de rechtbank te stoppen. Maar de fotograaf won de zaak.

Ik vraag me af wat Michele Elliott dan van het werk van Irena Ionesco vindt.

Vandaag presenteert Het beschrijf, Entrez Lire en deBuren in het internationaal literatuurhuis Passa Porta in Brussel een grote meertalige hommage aan de overleden schrijver Hugo Claus. Tientallen schrijvers en lezers komen vandaag naar Brussel om tien uur lang hun favoriete teksten van Claus met elkaar en het publiek te delen.

Om 12 uur openen actrice Chris Lomme en schrijver Pierre Mertens het gebeuren. Vanaf 19 uur worden de lezingen voortgezet met onder meer Arno, Guy Verhofstadt, Paul Claes, Jan Fabre, Caroline Lamarche en Tom Lanoye. Aan het slot neemt Veerle Claus de “Nobele Prijs” van Passa Porta in ontvangst uit de handen van schrijvers Jean-Pierre Verheggen en Stefan Hertmans, die ieder een bijzondere hommagetekst uitspreken.

De Clausmarathon is ook via live videostreaming te volgen op www.beschrijf.be.

Vorige week is er uit een museum in Brussel een schilderij van de Belgische surrealist René Magritte gestolen.
Het museum, het geboortehuis van de schilder en na zijn dood omgevormd tot museum, kan enkel op afspraak worden bezocht. Donderdagochtend belde onaangekondigd een man aan, en het personeel besloot om hem binnen te laten. Daarop trok de man een wapen en bedreigde samen met een mededader de aanwezige personeelsleden en twee bezoekers. De twee waren enkel geïnteresseerd in het olieverfschilderij “Olympia”. Het lijkt dus duidelijk dat het in opdracht gestolen is. De daders namen het werk van 60 op 80 centimeter mee en vertrokken met de wagen. Pas toen ging het alarm in het museum af en kwam de politie ter plaatse. Het labo van de federale politie kwam ter plaatse, er werden ook robotfoto’s opgesteld en een buurtonderzoek uitgevoerd.

Het naakte-vrouw-aan-de-rand-van-het-water-schilderij heeft volgens de politie op sommige websites een waarde van 700 000 euro en op andere een waarde van 3 miljoen.

We lopen op dit moment een beetje achter de feiten aan vanwege vernieuwingswerken, maar toch nog dit bericht. Wim Helsen heeft dit jaar de Poelifinario gewonnen,  de cabaretprijs voor de theatermaker met het meest indrukwekkende programma van het seizoen. Hij kreeg de prijs voor zijn programma ‘Het uur van de prutser‘. Alex Klaasen won de ‘Neerlands Hoop‘, de VSCD-cabaretprijs voor de theatermaker met het grootste toekomstperspectief, voor zijn voorstelling ‘Eindelijk alleen‘.

De cabaretiers kregen de prijzen vorige week in De Kleine Komedie in Amsterdam uitgereikt door de winnaars van vorig jaar, Maarten van Roozendaal en Ronald Goedemondt.

De organisatie ‘Friends of Shakespeare’s Church‘ deelde mee dat het graf van de Engelse toneelschrijver in gevaar is. Dit omdat een houten balk boven het graf in de Holy Trinity Church van Stratford-upon-Avon, tevens de geboorteplaats van Shakespeare, is vermolmd en dringend gerestaureerd moet worden. Voor de reparaties is ongeveer 55 200 euro nodig, die men hoopt via donaties bij elkaar te krijgen.

Sinds 2002 werd meer dan een miljoen euro uitgegeven om de grafstee van Shakespeare te restaureren. Ondanks de reeds uitgevoerde werken zijn dringend meer middelen nodig, zei de vicaris van de kerk, Martin Gorick. De kerk, waarin Shakespeare ook werd gedoopt, wordt volgend jaar 800 jaar oud.

Gisteren is de Amerikaanse fotografe Helen Levitt op 95-jarige leeftijd overleden in New York. Levitt maakte in de jaren ‘40 foto’s van het leven in de straten van New York. Dit werk zette de toon voor een nieuwe documentaire stijl van Amerikaanse fotografie. Haar foto’s waren volgens velen visuele gedichten waarin vorm, kleur en beweging een grote rol spelen. Ze werkte vooral in de armere buurten van New York omdat het leven op straat er visueel interessanter was. Haar opnamen zijn beelden van dagelijkse momenten: spelende kinderen, pratende ouderen, voorbijgangers.

Het leuke van op een kunstacademie te zitten is dat je er interessante mensen ontmoet. Zo iemand is Louise te Poele, in 2008 afgestudeerd aan de Vrije Kunst opleiding in Arnhem. Vorig jaar maakte ze indrukwekkende portretfoto’s van het eerste jaar van de toneelschool voor de informatiebrochure. Een kijkje op haar website is zeker de moeite waard.

Louise liet mij weten dat er nog tot 13 mei 2009 een prachtige Richard Avedon (1923 – 2004) tentoonstelling loopt in het fotografiemuseum FOAM in Amsterdam. Binnen de geschiedenis van fotografie is het oeuvre van de Amerikaanse fotograaf een mijlpaal in de ontwikkeling van mode- en portretfotografie. Zijn werk blijft heel actueel gezien de grote invloed die hij vandaag de dag nog heeft op hedendaagse fotografen. Avedon haalde namelijk zijn modellen, voor het eerst, de studio uit en trok er de wijde wereld mee in, zijn foto’s zo dynamisch mogelijk proberend te maken. Levende beelden in plaats van poserende mannequins.

Avedon staat ook bekend om zijn unieke portretten van oa. beroemdheden (Samuel Beckett, Bob Dylan, Janis Joplin, John Kennedy, Andy Warhol, Marilyn Monroe, …). Hij drukte steeds op een onverwacht moment af en slaagde er zo in de beroemden te tonen op een verrassende manier: hun onbekende kant, zonder pose of voorspelbaarheid, altijd in zwart-wit.

De schilder Vincent van Gogh had, al lang voordat hij kunstenaar werd, een grote liefde voor de avond en de nacht. Hij associeerde die met geborgenheid en poëzie, en terecht vind ik. Vincent werkte ook graag in de donkere uren; ze gaven hem energie en inspiratie. Nadat hij in 1880 besloten had om kunstenaar te worden, kregen avondschemering- en nachteffecten een vaste plaats in zijn werk.

Daarom organiseert het Van Gogh Museum nog tot 7 juni in samenwerking met het Museum of Modern Art in New York de indrukwekkende tentoonstelling ‘Van Gogh en de kleuren van de nacht‘. Met dat thema als rode draad door zijn oeuvre, worden op de tentoonstelling beroemde werken uit internationale collecties getoond. (De sterrennacht, Eugène Boch, een reeks van drie zaaiers bij ondergaande zon, De aardappeleters, …)

Meer dan 365 jaar na het schilderen van De Nachtwacht is de identiteit bekend van de schutters. Historicus Bas Dudok van Heel heeft na jaren van onderzoek in archieven en boedelinventarissen vastgesteld wie wie is op het beroemde schilderij van Rembrandt.

De twee hoofdpersonen, kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh, waren wel al bekend. Omstreeks 1715 werd een schild met namen toegevoegd aan De Nachtwacht, achttien in totaal. Dudok van Heel ging op zoek naar de mensen achter die namen. Hij onderzocht hun families, hun welstand en hun zakenrelaties. Hij vond zelfs in boedelinventarissen bepaalde stukken kleding en uitrusting die op het doek zijn afgebeeld. Dit alles legde hij naast de leeftijden van de schutters in 1642, het jaar dat het schilderij werd voltooid.

In Londen is het enige portret van William Shakespeare aan het publiek voorgesteld. Het is het enige overgebleven schilderij dat tijdens zijn leven werd geschilderd. Het portret is zes jaar voor zijn dood in 1610 gemaakt toen Shakespeare 46 jaar was. Het portret was onderdeel van de privécollectie van een kunstconservator. Eén van zijn voorvaderen trouwde ooit met de achterkleindochter van iemand bij wie Shakespeare nog een schuld had staan. Pas toen hij een ander portret van Shakespeare zag, besefte hij wat hij in zijn bezit had. De enige twee andere waarheidsgetrouwe afbeeldingen van Shakespeare dateren van na zijn dood.

Got Art is de jongste weken erg druk bezig geweest met vernieuwingen, en actuele kunstnieuwtjes liepen daarbij wat vertraging op. Onze excuses daarvoor. Toch halen we dat graag in, beginnend met de meest recente.

Vanochtend is de bekende Vlaamse acteur Nand Buyl overleden op 86-jarige leeftijd. Hij werd vooral bekend door zijn rol als schipper in de tv-reeks ‘Schipper naast Mathilde’ uit 1955 en later als detective Axel Nort in het gelijknamige jeugdfeuilleton. Hij wordt als een van de pioniers van de Vlaamse televisie beschouwd. Zijn vrouw en collega-actrice Chris Lomme laat weten dat ze een ‘minzame en attente echtgenoot‘ verliest.
Voor zijn verdiensten op cultureel gebied is Nand tot ridder in de Leopoldsorde geslagen. Vier jaar geleden mocht hij ook in Gent de Special Joseph Plateau Lifetime Achievement Award in ontvangst nemen, overhandigd door minister-president Yves Leterme. De laatste jaren was hij nog actief op tv en in het theater. In 2005 speelde hij een grote rol in de dramaserie ‘De Kavijaks’ en in 2006 speelde hij de hoofdrol in de film ‘Vidange Perdue’.

Carl Milles, Hand of God, 1954

Cecilia Edefalk, Another motion, 1990.

Jan Håfström, Walker’s final mission, 2002.

Binnen enkele uren neemt dit amateur bloggertje de nachttrein naar het Zweedse land der Land. Daarom zullen de komende dagen hier enkele bekende en minder bekende Zweedse kunstwerken verschijnen.

Lena Cronqvist, Portrait of a girl, 1995.

De oudste Nederlandse kunstprijs voor beeldende kunst en architectuur presenteert voor het eerst zijn rijke geschiedenis. In de Kunsthal in Rotterdam opende Koningin Beatrix gisteren de tentoonstelling ‘200 jaar Prix de Rome’. Ruim 150 schilderijen, tekeningen, objecten, maquettes en video’s bieden er een unieke kijk op twee eeuwen Prix de Rome. Een groot aantal van de werken is nooit eerder tentoongesteld. Van de ‘Krijgsman met Lans’ van de eerste winnaar J.E.C. Alberti uit 1808 (foto) tot de fotoserie D.N.A. van de laatste winnaar Viviane Sassen uit 2007. De Kunsthal exposeert prijswinnende kunstwerken van onder anderen Alberti, Sassen, Jan Sluijters, Alicia Framis, Charlotte Schleiffert en Pier Pander. Ook toont het museum de juryrapporten en de brieven van deelnemende kunstenaars.

De tentoonstelling is te zien tot en met 1 juni in de Kunsthal in Rotterdam.

Gisteren werd in Parijs de driedaagse veiling van de eeuw geopend, de veiling van de kunstverzameling van de in juni overleden modekoning Yves Saint Laurent.  En dat begon meteen met een record: een sculptuur van de Roemeense modernist Constantin Brancusi (1876-1957), Madame L.R, werd verkocht voor meer dan 29 miljoen euro.  Ook een werk van Matisse Compositie met blauw, rood, geel en zwart bereikte, met 32 miljoen euro, een recordprijs. Een ander topwerk uit de collectie, het schilderij Instruments de musique sur un guéridon van Pablo Picasso, vond geen koper omdat het minimumbedrag van 25 miljoen euro niet werd bereikt.

De veilingavonden in het Grand Palais in Parijs worden georganiseerd door het Britse Christie’s. Yves Saint Laurent en zijn levensgezel Pierre Bergé vergaarden zich op een halve eeuw tijd een 730 artefacten tellende kunstcollectie die een geschatte waarde heeft van zo’n 300 miljoen euro. Onder het aanbod zit schilderwerk van onder anderen Edouard Manet, Paul Cézanne, Henri Matisse en Picasso, maar ook exclusieve wandtapijten, designmeubelen en zelfs vergulde zilveren bokalen uit het bezit van het voormalige koningshuis van Hannover.

Op de kunstbeurs ARCO in Madrid is door de ADN Galeria een controversiëel beeld van Eugenio Merino verkocht aan een Amerikaanse verzamelaar voor 33 duizend euro. Het beeld 4 the Love of Go(l)d van de Spaanse kunstenaar toont een siliconen Damien Hirst die zichzelf net door het hoofd geschoten heeft. Merino maakte het kunstwerk als commentaar op For the Love of God, de met diamanten ingelegde schedel van Hirst die tot half december in het Rijksmuseum te bezichtigen was. Het kunstwerk riep veel emoties op bij kunstenaars omdat Hirst de kunst zo duidelijk in het machtenveld van het geld trok wat velen niet des kunstenaars vonden. Toch zegt Merino dat zijn beeld niet te veel moet worden gezien als kritiek op Hirst. Hij is naar zijn zeggen juist een groot bewonderaar die alleen dezelfde vraag stelde als de moeder van Damien Hirst na het zien van de veelbesproken schedel: “For the love of God, what are you going to do next?”